تخلیه سومین گروه کارکنان روسی از نیروگاه اتمی بوشهر
فکرشهر: پیرو جنگ (WAR) اخیر ایران و آمریکا - اسراییل در پاسخ به نگرانی عمومی منطقهای از حمله احتمالی به مراکز هستهای و خطر نشت و انتشار مواد رادیواکتیو، ضرورت پاسخدهی به این سوال اساسی وجود دارد که چرا از زمان روشن شدن اولین راکتور اتمی در دنیا در سال ۱۹۵۴ تاکنون هیچگونه حمله نظامی به هیچ کدام از راکتورهای اتمی تولید برق در حال کار و یا خاموش در ۳۸ کشور دارای راکتور اتمی در جریان جنگها صورت نگرفته است؟!
نکته اول: در قلب یک راکتور اتمی برای تولید ۱۰۰۰ مگاوات برق، بصورت تقریبی از ۸۰۰۰۰ کیلوگرم (۸۰ تُن) اورانیوم استفاده و سالیانه ۲۷۰۰۰ کیلوگرم از این سوخت تعویض میشود. در منطقه جنگ مذکور، در جنوب دریای خلیج فارس در۴ نیروگاه اتمی کشور امارات متحده عربی (UAE) واقع در منطقه براکه ابوظبی که توسط شرکت کپکو (KEPKO) با کنسرسیومی از شرکتهای سامسونگ، هیوندای، دوسان از کره جنوبی و وستینگهاوس آمریکا ساخته و راه اندازی شده و بصورت کامل توسط متخصصان خارجی بهرهبرداری میشود تقریبا ۴۰۰ تُن اورانیوم مصرف شده و با در نظر گرفتن ۱۰۰ تُن اورانیوم موجود در قلب هر۴ راکتور۱۴۰۰ مگاواتی، بالغ بر ۸۰۰ تُن اورانیوم وجود دارد. با احتساب مقدار سوخت موجود در واحد اول نیروگاه اتمی بوشهر (BNPP) با ظرفیت ۱۰۰۰مگاوات واقع در شمال خلیج فارس؛ منطقه هلیله (HALILEH) که ۱۰۰ درصد توسط کارشناسان و متخصصان ایرانی بهرهبرداری میشود در یازدهمین سال بهره برداری خود تاکنون بالغ بر ۷۸ ترا وات ساعت برق تولید کرده به طور تقریبی ۱۰۰۰ تُن اورانیوم فعال شده در منطقه خلیج فارس تجمیع شده است.
نکته دوم: یک نیروگاه ۱۰۰۰مگاواتی به طور تقریبی برای خنک سازی ۲۷۰هزارمترمکعب آب در هر ساعت نیاز دارد و این حجم عظیم آب از دریا یا رودخانهها تامین میشود و معمولا این منابع آبی بین چند کشور همسایه و هم قاره مشترک میباشد. در ۵ واحد نیروگاه اتمی مستقر در شمال و جنوب دریای خلیج فارس بصورت تقریبی روزانه ۳۶ میلیون مترمکعب آب؛ معادل آب مصرفی روزانه ۳۶ میلیون خانوار خلیج نشین از خلیج فارس جهت خنک سازی نیروگاهها برداشت و پس از کاهش طبیعی دما به دریا برگشت داده میشود که در صورت نشت مواد رادیواکتیو، امکان و احتمال انتشار و آلودگی پرتویی این منابع آبی وجود دارد.
صرفنظر از وجود قواعد و موازین حقوق بین الملل مبنی بر عدم حمله به مراکز هستهای تحت نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA) چرا در این هفتاد سال به هیچ کدام از نیروگاههای اتمی تولید برق در دنیا حمله نظامی نشده است؟! این مقدار اورانیوم موجود در منطقه و همچنین حجم عظیم آب خنک سازی مشترک بین کشورها بیانگر این تهدید جدی منطقهای و جهانی است که حتی در حوادث طبیعی غیرمترقبهای مثل سونامی سال ۲۰۱۱ در نیروگاه اتمی فوکوشیما ژاپن شاهد آلودگی پرتویی تقریبی ۷۰ درصد کره زمین بودیم.
حتی در جریان جنگ روسیه و اوکراین، نیروگاه اتمی زاپوریژیا که در مرز دو کشور واقع شده تاکنون از حملات نظامی مصون مانده که دقیقا براساس واقعیتهای میدانی و احتمال خطر نشت مواد رادیواکتیو و آلودگی گسترده قاره اروپا میباشد و نه ضرورت رعایت کنوانسیونهای ژنو و پروتکلهای مربوطه یا اساسنامه آژانس بینالمللی انرژی اتمی و استانداردهای ایمنی آژانس.
در پایان نکته مهم این است که در جریان جنگ اخیر با جدی شدن موضوع حمله به نیروگاههای تولید برق بعضا در رسانههای خاورمیانه عدم حمله به نیروگاههای اتمی فعال منطقه مستند به حضور متخصصان خارجی در بهره برداری ۴ نیروگاه اتمی براکه امارات و ۲ واحد جدید در حال ساخت نیروگاه اتمی بوشهر میدانند ولی در واقعیت، تجمیع بالغ بر ۱۰۰۰ تُن اورانیوم و برداشت ۱.۵ میلیون مترمکعب آب در هر ساعت (روزانه ۳۶ میلیون مترمکعب) از دریای خلیج فارس در نواره شمالی و جنوبی و اتصال این دریا به آبهای آزاد، به هیچ کدام از طرفین جنگ اجازه حمله نظامی به راکتورهای اتمی فعال و خاموش نمیدهد حتی اگر ماشه در اختیار مردان دیوانه (MADMANS) باشد.
✍ مجید بن علی ـ کارشناس انرژی