۶ نشانه پنهان پوکی استخوان که نباید نادیده بگیرید + اینفوگرافیک

فکرشهر: عصرایران نوشت: پوکی استخوان معمولا تا زمانی که استخوان دچار شکستگی نشود، علامت مشخصی ایجاد نمی‌کند. به همین دلیل از آن به عنوان یک بیماری «خاموش» یاد می‌شود. با این حال، برخی تغییرات مانند کاهش قد، تغییر شکل ستون فقرات یا شکستگی پس از یک ضربه خفیف می‌توانند هشداری برای کاهش تراکم و استحکام استخوان باشند.

قد شما به مرور کوتاه‌تر شده است

کاهش تدریجی قد، به ویژه اگر قابل توجه باشد، می‌تواند با شکستگی یا فروریختگی مهره‌های ستون فقرات ارتباط داشته باشد. در پوکی استخوان، مهره‌ها ممکن است در اثر فشار‌های معمول بدن دچار شکستگی فشاری شوند و در نتیجه قد فرد کاهش پیدا کند.

کاهش قد به تنهایی به معنای ابتلا به پوکی استخوان نیست، اما اگر نسبت به سال‌های قبل متوجه کاهش محسوس قد خود شده‌اید، به ویژه همراه با کمردرد یا تغییر شکل پشت، بهتر است موضوع با پزشک مطرح شود.

حالت بدن شما تغییر کرده است

قوز کردن یا خمیده شدن قسمت بالایی پشت می‌تواند یکی از پیامد‌های شکستگی مهره‌های ستون فقرات باشد. این تغییر ممکن است به تدریج ایجاد شود و فرد آن را صرفا به افزایش سن یا وضعیت نامناسب بدن نسبت دهد.

با این حال، هر نوع قوز یا تغییر وضعیت بدن ناشی از پوکی استخوان نیست و تشخیص علت آن به ارزیابی پزشکی نیاز دارد.

کمردرد ناگهانی یا مداوم دارید

شکستگی مهره‌های ستون فقرات در افراد مبتلا به پوکی استخوان می‌تواند با کمردرد همراه باشد. گاهی این شکستگی پس از یک حرکت یا فشار معمولی رخ می‌دهد و فرد حتی متوجه زمان دقیق آسیب نمی‌شود.

کمردرد البته علت‌های بسیار متنوعی دارد و به خودی خود نشانه پوکی استخوان محسوب نمی‌شود. اما کمردرد همراه با کاهش قد یا تغییر شکل ستون فقرات اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

با یک ضربه خفیف دچار شکستگی شده‌اید

یکی از مهم‌ترین هشدارها، شکستگی بر اثر ضربه‌ای است که معمولا نباید باعث شکستن استخوان سالم شود. برای مثال، شکستگی پس از زمین خوردن از ارتفاع ایستاده یا حتی در برخی موارد هنگام انجام فعالیت‌های روزمره می‌تواند نشانه شکنندگی استخوان باشد.

مچ دست، لگن و مهره‌های ستون فقرات از محل‌های شایع شکستگی‌های مرتبط با پوکی استخوان هستند. در مردان نیز شکستگی پس از ۵۰ سالگی می‌تواند نشانه مهمی برای بررسی سلامت استخوان باشد.

تراکم استخوان شما پایین گزارش شده است

گاهی پوکی استخوان پیش از بروز شکستگی، در آزمایش سنجش تراکم استخوان مشخص می‌شود. در آزمایش تراکم استخوان، معمولا از روش سنجش تراکم استخوان با اشعه ایکس با انرژی دوگانه یا DXA استفاده می‌شود.

در افرادی که بعد از یائسگی هستند یا در مردان ۵۰ ساله و بالاتر، T-score بین ۱- تا ۲.۵- معمولا در محدوده کاهش تراکم استخوان یا استئوپنی قرار می‌گیرد و T-score برابر یا کمتر از ۲.۵- با پوکی استخوان سازگار است.

استئوپنی به معنای قطعی بودن ابتلا به پوکی استخوان در آینده نیست، اما می‌تواند نشان دهد که سلامت استخوان نیاز به توجه بیشتری دارد.

سابقه خانوادگی پوکی استخوان یا شکستگی لگن دارید

سابقه خانوادگی یکی از عوامل موثر بر خطر پوکی استخوان است. به ویژه اگر یکی از والدین سابقه پوکی استخوان یا شکستگی لگن داشته باشد، احتمال ابتلا و شکستگی‌های مرتبط با ضعف استخوان می‌تواند افزایش یابد.

سن بالاتر، وزن بدن پایین، یائسگی و کاهش استروژن، کم تحرکی، سیگار، مصرف الکل، برخی بیماری‌ها و مصرف طولانی مدت بعضی دارو‌ها از جمله کورتیکواستروئید‌ها نیز می‌توانند خطر کاهش تراکم استخوان را افزایش دهند.

چه زمانی بررسی تراکم استخوان اهمیت بیشتری دارد؟

صرف وجود یکی از این موارد به معنای ابتلا به پوکی استخوان نیست. تشخیص بر اساس مجموعه‌ای از عوامل خطر، سابقه شکستگی، معاینه و در صورت نیاز سنجش تراکم استخوان انجام می‌شود.

بر اساس توصیه به روز شده گروه ویژه خدمات پیشگیرانه آمریکا در سال ۲۰۲۵، غربالگری پوکی استخوان برای زنان ۶۵ ساله و بالاتر توصیه می‌شود. برای زنان یائسه زیر ۶۵ سال نیز در صورت وجود عوامل خطر و افزایش خطر شکستگی، بررسی تراکم استخوان توصیه شده است. درباره غربالگری معمول مردان، شواهد موجود برای صدور یک توصیه عمومی کافی نیست و تصمیم گیری باید بر اساس شرایط فردی انجام شود.

اگر شکستگی با ضربه خفیف، کاهش محسوس قد، تغییر شکل ستون فقرات یا سایر عوامل خطر پوکی استخوان را دارید، درباره نیاز به ارزیابی پزشکی و آزمایش تراکم استخوان با پزشک مشورت کنید.

این مطلب صرفا جنبه اطلاع رسانی دارد و جایگزین تشخیص، درمان یا توصیه پزشکی نیست. پیش از مصرف هرگونه دارو یا مکمل، تغییر مقدار مصرف آن‌ها یا استفاده درمانی از روش‌های مطرح شده، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.