نقش رسانه در ترویج فرهنگ کارآفرینی
فکرشهر ـ محمد مهدی مشایخی*: در شرایطی که اقتصاد کشور در اثر سیاست ها، تصمیمات و اقدامات نادرست دولت های نهم و دهم و ضعف ساختارهای اقتصادی به مشکلات و ناهنجاری های بسیاری از جمله نرخ بالای بیکاری در بین جوانان و کاهش شاخص های مهم اقتصادی مانند تولید ناخالص داخلی، میزان سرمایه گذاری خارجی و داخلی، قدرت سرمایه گذاری دولت و میزان صادرات دچار شده است، باید با رصد کردن وضعیت اقتصاد جهانی و استفاده از تجربه کشورهای توسعه یافته به دنبال بهبود بیماری های امروز اقتصاد کشور و پیشگیری از وخامت حال آن در فردا باشیم.
\n\n
پیشرفت های اقتصادی کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه مبین این واقعیت است که دستیابی به توسعه مستلزم گذار از مرحله تحول فکری و فرهنگی و آماده سازی افکار عمومی برای پذیرش این دگرگونی هاست؛ به دیگر سخن، دستیابی به توسعه علاوه بر نیاز به تغییرات اقتصادی و ساختاری نیازمند ایجاد دگرگونی در طرز تفکر و دیدگاه افراد جامعه است، به گونه ای که زمینه پذیرش فرهنگ جدید در آحاد جامعه فراهم آید. در باورهای قدیمی و حتی حال، همیشه این ذهنیت وجود داشته و دارد که «پول، چرک کف دست است» و افراد ثروتمند همیشه به دنبال منافع شخصی و دنیوی بوده اند و بدین وسیله بر قشر ضعیف حکم رانده اند، در حالی که در تاریخ ایران و اسلام به نمونه های بسیاری برمی خوریم که دارای تمکن مالی بوده و در عین حال، مکارم اخلاقی را نیز پاس می داشته اند.
\n\n
به عقیده کارشناسان و نظریه پردازان، رشد و توسعه اقتصادی زمانی محقق می شود که افرادی در جامعه با خطرپذیری، اقدام به نوآوری و کارآفرینی کنند و به طور خلاقانه، فرصت هایی برای کسب و کار آماده سازند و اگر این امر به عنوان یک شیوه زندگی توسط اکثریت افراد یک جامعه پذیرفته شود، آن جامعه با سرعت فزاینده ای توسعه خواهد یافت، زیرا که این رویه باعث افزایش اشتغال، انتقال تکنولوژی، بهبود کیفیت زندگی و افزایش تولید، رفاه و ثروت می گردد.
\n\n
اگرچه در کشورهای توسعه یافته، از اواخر دهه 1970 میلادی، و در بسیاری از کشورهای در حال توسعه، از اواخر دهه 1980، فرهنگ کارآفرینی به عنوان فرهنگ غالب در حوزه اشتغال، مورد پذیرش جامعه قرار گرفته است، در کشور ما در برنامه سوم توسعه (1379) و در پی افزایش نرخ بیکاری و پیشبینی حادتر شدن آن در دهه 1380 شمسی، برای اولین بار بحث کارآفرینی وارد ادبیات اقتصادی ایران شد با این حال، هنوز نتوانسته ایم فرهنگ کارآفرینی را به معنای واقعی در جامعه ساری و جاری کنیم.
\n\n
یکی از راهکارهای ترویج فرهنگ خلاقیت، نوآوری و کارآفرینی در هر جامعهای، بهرهگیری از ظرفیت رسانههاست. در عصر حاضر، پیشرفت تکنولوژی در حوزه رسانه و گسترش استفاده از رسانه به منظور کسب اطلاعات، ایجاد ارتباطات، سرگرمی و حتی کسب درآمد سبب شده تا رسانه به عنوان یکی از مهمترین ابزارها که می تواند نقش بسزایی در آموزش، فرهنگسازی، جامعه پذیری، نهادینه کردن و گسترش مفاهیم در سطح جامعه ایفا نماید، شناخته شود. رسانه ها با قدرت اطلاع رسانی سریع و پردامنه و همچنین به جهت خاصیت تبلیغی و فرهنگسازی خود در خلق آگاهی، دانش و بینش در عرصه های گوناگون اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در جوامع موثرند و با تاثیرگذاری بر افکار و اندیشه ها می توانند در محو، حفظ، بسط یا توسعه یک مفهوم در جامعه اقدام کنند و بدون شک در ترویج فرهنگ کارآفرینی و ایجاد پایه ها و اصول صحیح و لازم کارآفرینی که یکی از ضروریات جامعه امروز می باشد، نقش بی بدیلی بر عهده دارند.
\n\n
در این میان صدا و سیما که یک رسانه ی دیداری و شنیداری است، می تواند نقش پررنگ تری نسبت به سایر رسانه ها داشته باشد. مردمِ ما نیاز به انگیزاننده های قوی دارند که آنان را به سمت بخش خصوصی متمایل سازد، انگیزاننده هایی که بتواند خطرپذیری و اعتماد به نفس آنان را فزونی بخشد. «برنامه های هدفمند»، که مردم را به متفاوت اندیشیدن، ترغیب نماید و متمرکز بر خلاقیت باشد می تواند حلقه ی گم شده و رابط بین مردم و قصد کارآفرینانه باشد؛ ولی به نظر می رسد این رسانه نتوانسته رسالت خویش را به غایت مطلوب برساند و این موضوع به واسطه عدم درک اهمیت موضوع کارآفرینی از سوی مسوولان این رسانه و کمیت و کیفیت پایین برنامهها در این حوزه می باشد. همچنین مسوولان صدا و سیما و به ویژه صدا و سیمای استان بوشهر، باید بتوانند مفهوم کارآفرینی و تفاوت بین اشتغالزایی و کارآفرینی را درک کنند، تا بتوانند آن را به خوبی به مخاطبان منتقل نمایند.
\n\n
رسانه ها می توانند با معرفی کارآفرینان موفق، به ویژه کارآفرینانی که با وجود مشکلات و ریسک های عدیده اقتصادی به ایجاد کسب و کارهای جدید و پایدار مبادرت کرده اند، ضمن تقویت تمایل به مخاطره پذیری در مخاطبان، آنان را به سمت فعالیت های کارآفرینانه که اغلب با مخاطره پذیری همراه است، سوق دهند و باعث ترویج و توسعه فرهنگ کارآفرینی شوند.
\n\n
از دیگر فعالیت هایی که در زمینه ایجاد و توسعه فرهنگ کارآفرینی در حوزه رسانه می تواند صورت پذیرد، انتشار سرگذشت زندگی کارآفرینان موفق می باشد به نحوی که موجبات آشنایی مخاطب با مزایا و مشکلات کارآفرینی و همچنین نحوه تبدیل یک ایده به محصول یا خدمت قابل عرضه به بازار را فراهم سازد. رسانه ها و به ویژه رسانه ی ملی در توسعه و ترویج این فرهنگ، وظیفه خطیری بر عهده دارند که در صورت انجام صحیح و درست آن می توانند به رشد و توسعه اقتصاد کشور و اجرای اقتصاد مقاومتی که مورد تاکید مقام معظم رهبری (مدظله العالی) میباشد، کمک شایانی نمایند.
\n\n
*کارشناس ارشد مدیریت
\n\n
منبع: هفته نامه به فکرشهر
\n
